کارل دیسرث (Karl Deisseroth) از ایالات متحده و پیتر هگمان (Peter Hegemann) و جورج ناگل (Georg Nagel) از آلمان، برندگان جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۶ شدند. این سه دانشمند به خاطر کشفیات خود در زمینه اپتوژنتیک و کانال‌های یونی حساس به نور، موفق به دریافت این جایزه شدند که به درک عملکرد مغز کمک کرده است.
کشفیات کلیدی و کاربردهای بالینی
کمیته نوبل از موسسه پزشکی کارولینسکا در سوئد اعلام کرد که این سه دانشمند به خاطر "کشفیات مرتبط با کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک" انتخاب شده‌اند. اپتوژنتیک این امکان را فراهم می‌آورد که فعالیت سلول‌های عصبی فرد در حال زنده را روشن یا خاموش کنند. این روش به طور گسترده در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای کشف رازهای مغز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بیشتر بخوانید: امارات ۱۰ میلیون دلار برای مبارزه با شیوع ابولا اختصاص داد
در آزمایش‌های بالینی، محققان به دنبال بازگرداندن بینایی به افرادی هستند که به دلیل بیماری رتینیت پیگمنتوزا نابینا شده‌اند. این کار از طریق تزریق پروتئینی حساس به نور در شبکیه انجام می‌شود. همچنین محققان امیدوارند که اپتوژنتیک بتواند به بهبود ایمپلنت‌های حلزونی کمک کند و امکان تحریک دقیق‌تری از عصب شنوایی نسبت به دستگاه‌های برقی کنونی فراهم کند.
سابقه تحقیقات و روند اعطای جوایز نوبل
جایزه نوبل در زمینه پزشکی به طور سنتی نخستین جایزه‌ای است که در لیست جوایز نوبل اعلام می‌شود و به دنبال آن جوایز دیگری در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد به مرور زمان اعلام می‌شود. دیسرث، هگمان و ناگل مجموعاً مبلغ ۱۲ میلیون کرون سوئدی (۱.۲ میلیون دلار) به عنوان جایزه دریافت خواهند کرد.
پیتر هگمان در اوایل دهه ۱۹۹۰ تحقیقاتی درباره نحوه واکنش جلبک چلامیدوموناس به نور انجام داد و فرضیه‌ای مبنی بر اینکه یک پروتئین خاص نور را جذب کرده و به عنوان یک کانال یونی عمل می‌کند، ارائه داد. جورج ناگل این فرضیه را با تزریق ژن‌های چلامیدوموناس به تخم‌مرغ قورباغه آزمایش کرد و کانال‌رودپسین-۲ را کشف کرد که در برابر نور باز می‌شود.
در سال ۲۰۰۳، آن‌ها منتشر کردند که این پروتئین می‌تواند به سلول‌های انسانی و همسترها معرفی شود تا با استفاده از نور تحریکات الکتریکی تولید کند. در سال ۲۰۰۵، دیسرث در دانشگاه استنفورد این تکنیک را در سلول‌های عصبی موش‌ها نشان داد و یک سال بعد این روش به نام اپتوژنتیک شناخته شد.
گزارش‌ها حاکی از آن است که دیسرث، هگمان و ناگل صبح امروز با یکدیگر صحبت کردند و از دریافت این جایزه شگفت‌زده و خوشحال بودند. آن‌ها ابراز کردند که دریافت این جایزه با یکدیگر بسیار شگفت‌انگیز است و آن را افتخاری بزرگ می‌دانند.
جایزه نوبل از زمان تأسیس آن در سال ۱۹۰۱ تحت شرایط وصیت‌نامه آلfred نوبل، مخترع و صنعت‌گر سوئدی، اعطا می‌شود و به عنوان یکی از معتبرترین جوایز علمی در جهان شناخته می‌شود. مراسم اهدا جوایز در استکهلم برگزار می‌شود، به جز جایزه صلح که در اسلو اعطا می‌شود. جشنواره‌های این جوایز هر ساله در دهم دسامبر، سالروز مرگ نوبل، به اوج خود می‌رسند.
بیشتر بخوانید: برگزاری اجلاس WHX Leaders ۲۰۲۷ با محوریت امنیت سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها · Intellia Therapeutics: آیا ۴۰۰ میلیون دلار ارزش هزینه را دارد؟
