وزارت خزانه‌داری آمریکا در اقدامی تازه، هفت شرکت ایرانی فعال در صنعت خودرو و پنج شرکت خارجی تأمین‌کننده قطعات این صنعت را در فهرست تحریم‌ها قرار داد. شرکت‌های ایران‌خودرو، سایپا، ایران‌خودرو دیزل، پارس‌خودرو، زامیاد، نیرو موتور شیراز و نیرو موتور دماوند از جمله شرکت‌های ایرانی هدف این تحریم‌ها هستند.
جزئیات تحریم‌ها و تأثیرات آن‌ها
در کنار این شرکت‌ها، شرکت‌های گلدن موتورسایکل اینترنشنال در اندونزی، اینتگریتد اتو پارتس در امارات، تروی تریدینگ در ترکیه و دو شرکت هسنبرگ و تانکس گلوبال تریدینگ در هنگ‌کنگ نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه شده‌اند. وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که این شرکت‌ها در تأمین، انتقال یا عرضه قطعات موردنیاز خودروسازان ایرانی نقش داشته‌اند.
بیشتر بخوانید: گرگ استنتون: برنامه ویزای H-۱B به‌طور کامل خراب است
این اقدام جدید در شرایطی انجام شده است که صنعت خودروی ایران پیش‌تر نیز در سال ۱۳۹۷ به‌طور گسترده هدف تحریم‌های آمریکا قرار گرفته بود. پس از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، خودروسازان و قطعه‌سازان ایرانی با محدودیت‌های جدی در همکاری با شرکای خارجی، انتقال پول و تأمین قطعات و مواد اولیه مواجه شده‌اند. بسیاری از شرکای خارجی، به‌ویژه شرکت‌های اروپایی، از همکاری با ایران خارج شدند و حتی همکاری برخی شرکای آسیایی نیز تحت تأثیر ریسک تحریم قرار گرفت.
تأثیرات جدید بر زنجیره تأمین
نام شرکت‌های خارجی که در زنجیره تأمین خودروی ایران حضور دارند، اکنون در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته است. این اقدام به‌نظر می‌رسد که آمریکا تلاش کرده است نقشه‌ای از شبکه تأمین خارجی صنعت خودروی ایران ترسیم کند. با این حال، صنعت خودروی ایران برخلاف سال‌های ابتدایی تحریم‌ها، بخش قابل‌توجهی از نیاز خود را از داخل تأمین می‌کند. بنابراین، اگر هدف آمریکا صرفاً قطع دسترسی ایران به قطعات خارجی باشد، تحریم چند خودروساز داخلی نمی‌تواند به‌تنهایی ابزار مؤثری باشد.
با وجود این، صنعت خودرو همچنان برای بخشی از قطعات، مواد اولیه، تجهیزات، فناوری و کالاهای واسطه‌ای به خارج از کشور وابسته است. مسیر انتقال پول، شرکت‌های واسطه، حمل‌ونقل، بیمه و امکان انجام معامله نیز بخشی از زنجیره تأمین محسوب می‌شود. بنابراین، هدف تحریم می‌تواند افزایش ریسک برای مجموعه بزرگ‌تری از شرکت‌های بالقوه تأمین‌کننده باشد.
حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، در پاسخ به این پرسش که تحریم اخیر آمریکا علیه هفت شرکت خودروسازی ایران چه تفاوتی با تحریم‌های سال‌های ۹۷ و ۹۸ دارد، اشاره می‌کند که ایران‌خودرو و سایپا با برخی از شرکای تجاری خود فرآیندهای مالی و تأمین قطعات به‌ویژه از مبدا چین را مدیریت می‌کردند که تحریم‌های جدید ممکن است در این زمینه اختلالاتی به وجود آورد.
کریمی سنجری در ادامه می‌افزاید که پیش از تحریم‌های مستقیم اخیر، چالش‌های ناشی از محاصره دریایی و هوایی عملاً مسیرهای لجستیک و حمل‌ونقل کالا را با دشواری‌هایی مواجه کرده بود که اثرات آن به‌مراتب از فشارهای مالی جدید سنگین‌تر بوده است. هدف اصلی از این مدل تحریم‌ها بیش از آنکه ایجاد مانع فیزیکی باشد، ایجاد فضای رعب در میان شرکای تجاری و شرکت‌هایی است که با خودروسازان ایرانی همکاری می‌کنند. با این وجود، انتظار می‌رود که در میان‌مدت، اثرات این محدودیت‌ها به‌تدریج کمرنگ‌تر شود.
بیشتر بخوانید: اوپک پلاس تولید نفت نوامبر را ثابت نگه می‌دارد · خروج آمریکا از عراق و تاثیرات آن بر بازار و سیاست منطقه
