آمریکا دو خودروساز بزرگ ایران، ایران‌خودرو و سایپا، را به همراه چند اپراتور کلیدی راه‌آهن این کشور تحریم کرد. این اقدام بخشی از کمپین فشار اقتصادی ایالات متحده علیه تهران است که از صادرات نفت به سمت صنایع و شبکه‌های حمل‌ونقل داخلی تغییر جهت داده است.
جزئیات تحریم‌ها
وزارت خزانه‌داری ایالات متحده روز پنج‌شنبه ایران‌خودرو و سایپا را به عنوان نهادهای تحریم‌شده اعلام کرد که در مجموع بیش از ۹۰ درصد از بازار داخلی خودرو در ایران را در اختیار دارند. همچنین شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت راه‌آهن مسافری رجا و شرکت راه‌آهن حمل‌ونقل نیز در این تحریم‌ها قرار دارند. این تحریم‌ها همچنین تامین‌کنندگان خارجی قطعات خودرویی ایران، از جمله شرکت‌های اماراتی، اندونزیایی و ترکیه‌ای را هدف قرار داده است.
بیشتر بخوانید: دولت بریتانیا: شواهدی از دخالت ایران در حادثه پایگاه هوایی RAF Fairford
دلایل و مضرات تحریم‌ها
این تحریم‌ها بخشی از عملیات «مرد اقتصادی طردشده» است که از ۲۴ اوت برای محدود کردن منابع مالی تهران برای جنگ، برنامه موشکی، حملات سایبری و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی راه‌اندازی شده است. با توجه به اینکه مسدودسازی نفتی ایران از طریق تنگه هرمز ادامه دارد، تهران به طور فزاینده‌ای به شبکه‌های جاده‌ای و ریلی برای انتقال نفت، کود، مواد شیمیایی و سایر کالاها متکی شده است. به گفته اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این اقدامات به طور مستقیم به تسهیل‌کنندگان ایران هدف قرار می‌دهد و زمینه‌ساز کاهش درآمدهای رژیم به طور کامل است.
این تحریم‌ها در حالی اعمال می‌شود که واشنگتن به دنبال افزایش نظارت بین‌المللی بر ایران است. ایالات متحده اعلام کرده است که به دنبال ایجاد یک نهاد چندجانبه مستقل برای نظارت بر رعایت تحریم‌ها خواهد بود، پس از آنکه روسیه و چین از تمدید پنل سازمان ملل برای پیگیری نقض‌ها جلوگیری کردند. این اقدام در پس‌زمینه یک اختلاف وسیع‌تر بر سر وضعیت تحریم‌های سازمان ملل علیه تهران صورت می‌گیرد.
تأثیرات بر صنعت خودروسازی ایران
صنعت خودروسازی ایران مدت‌هاست که در برابر تحریم‌های ایالات متحده آسیب‌پذیر بوده است. واشنگتن برای نخستین بار در سال ۲۰۱۳ به این بخش حمله کرد، تحریم‌ها را پس از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ کاهش داد و در سال ۲۰۱۸ دوباره آن‌ها را اعمال کرد. خودروسازان اروپایی، از جمله گروه PSA و رنو، به دنبال این تحریم‌ها از همکاری با ایران‌خودرو و سایپا خارج شدند. تولیدکنندگان ایرانی از آن زمان به تولید داخلی و قطعات چینی وابسته‌تر شده‌اند و این موضوع باعث شده تا تأمین‌کنندگان خارجی بیشتر در معرض فشارهای تحریمی آمریکا قرار گیرند.
این تحریم‌ها همچنین به ایالات متحده اجازه می‌دهد تا بر روی افراد و شرکت‌های فعال در بخش‌های خودروسازی و ریلی ایران تحریم‌هایی اعمال کند، که می‌تواند عواقب قابل توجهی برای این صنایع و اقتصاد ایران به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: مصر و اتیوپی دیپلمات‌های یکدیگر را اخراج کردند · گزارش هفته: تحولات کلیدی در معاملات نفتی و دیپلماسی خاورمیانه — ۱۰ مهر ۱۴۰۵
