چین و آمریکا به عنوان دو اقتصاد بزرگ جهان، در حال حاضر در رقابتی جدی برای بهدست آوردن تسلط اقتصادی بر یکدیگر هستند. در این راستا، توازن قدرت و نقاط ضعف هر کشور در حال تغییر است و به طور خاص در زمینههای تجارت، نفت و عناصر نادر به وضوح نمایان است.
تغییرات در تراز تجاری
تراز تجاری بین چین و آمریکا در سالهای اخیر تحت تأثیر تعرفهها و تلاشها برای کاهش وابستگی متقابل قرار گرفته است. در سال ۲۰۲۴، هر دو کشور در رتبه دوم از نظر واردات یکدیگر قرار داشتند. چین ۱۴.۱ درصد از واردات آمریکا را تشکیل میدهد، در حالی که آمریکا تنها ۷.۱۸ درصد از واردات چین را شامل میشود. عمده خریدهای آمریکا از چین شامل ماشینآلات، الکترونیک، منسوجات و پلاستیک است، در حالی که چین به واردات محصولات کشاورزی و شیمیایی از آمریکا وابسته است.
بیشتر بخوانید: هولتک به بررسی حادثه راکتور پالیسایدز در میشیگان میپردازد
تراز تجاری منفی آمریکا با چین در سال ۲۰۱۸ به اوج ۴۱۸ میلیارد دلار رسید، اما از آن زمان به شدت کاهش یافته و در سال ۲۰۲۵ به ۲۰۳ میلیارد دلار رسیده است. این تغییرات نشاندهنده تغییرات در الگوهای تجاری و افزایش وابستگی به دیگر شرکای تجاری از جمله مکزیک و تایوان است.
وابستگی به نفت و عناصر نادر
وابستگی چین به نفت وارداتی به ویژه در پی جنگ ایران و عدم تأمین از خاورمیانه، بیشتر نمایان شده است. پیش از این جنگ، چین به طور متوسط ۱۳.۲ میلیون بشکه نفت خام در روز وارد میکرد، اما از آوریل به دلیل محدودیتهای تأمین، این رقم به حدود ۸.۲ میلیون بشکه کاهش یافته است. چین با ذخایر استراتژیک حدود یک میلیارد بشکه و خرید نفت از ایران و روسیه توانسته است از این بحران عبور کند.
در عین حال، آمریکا به دنبال افزایش فشار بر خریدهای نفتی چین از کشورهای تحریم شده است. قانون جدیدی که به تصویب رسید، به رئیسجمهور این کشور اجازه میدهد تا تعرفههای ۱۰۰ درصدی بر خریداران عمدهای که به طور آگاهانه نفت یا گاز از روسیه خریداری میکنند، اعمال کند. این اقدام به نظر میرسد که به واشنگتن اجازه میدهد تا در مذاکرات با چین دست بالاتری داشته باشد.
از سوی دیگر، چین در صنعت عناصر نادر برتری قابل توجهی دارد. این کشور بزرگترین ذخایر این مواد را در اختیار دارد و در زمینه پردازش و تولید آهنربا نیز نقش مهمی ایفا میکند. این مواد برای صنایع مهمی از جمله خودروهای الکتریکی، انرژیهای تجدیدپذیر و دفاع حیاتی هستند و به چین نفوذ قابل توجهی بر زنجیرههای تأمین میدهد که آمریکا در تلاش برای تنوعبخشی به آن است.
تغییرات در هزینههای نظامی نیز بخشی از رقابت چین و آمریکا را تشکیل میدهد. بر اساس گزارش مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، در سال ۲۰۲۵، هزینههای نظامی در سطح جهان به ۲.۸۷ تریلیون دلار رسید که چین و آمریکا ۴۴ درصد از این مبلغ را به خود اختصاص دادند. چین از سال ۲۰۰۰ به طور مداوم بر هزینههای نظامی خود افزوده و این روند با توجه به تنشهای جغرافیایی ادامه خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: آغاز همکاری آفریقای جنوبی با سرمایهگذاران خلیج فارس برای ایجاد شرکت ملی املاک · ایران کانال جدیدی برای مذاکره با مقامات آمریکایی در نیویورک باز کرده است
