سازمان ملل متحد با آغاز هفتهٔ سطح بالا در مجمع عمومی ۸۱، در شرایطی قرار دارد که نیاز به ارزیابی کارایی و اهداف آن حس میشود. با توجه به تغییرات عمیق جهانی از زمان تأسیس این نهاد در سال ۱۹۴۵، این سوال مطرح میشود که آیا سازمان ملل هنوز هم میتواند به وظایف خود به طور مؤثر عمل کند.
چالشهای جهانی و محدودیتهای سیستم بینالمللی
جنگهای جاری در غزه، اوکراین و سودان، محدودیتهای سیستم بینالمللی را به وضوح نشان داده است. شورای امنیت، که مسئول حفظ صلح و امنیت بینالمللی است، به دلیل تقسیمات سیاسی به شدت در حال رکود است. در غیاب یک مکانیزم اجرایی، قوانین و قطعنامههای بینالمللی اغلب به وسیلهٔ کشورهای عضو نادیده گرفته میشوند و این امر منجر به تضعیف اعتبار این نهاد شده است.
بیشتر بخوانید: مشکلات عمده در فرودگاه بینالمللی ملک خالد ریاض
ضرورت اصلاحات در سازمان ملل
سازمان ملل هرگز به عنوان یک دولت جهانی طراحی نشده است و هیچ نیروی نظامی برای اجرای ارادهاش ندارد. این نهاد به حمایت مالی و سیاسی کشورهای عضو وابسته است. با این حال، سازمان ملل یک فوروم دائمی را فراهم میآورد که در آن کشورهای بزرگ و کوچک میتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، به خصوص زمانی که روابط دوجانبه به بنبست میرسد.
اقدامات انسانی، امدادرسانی، بهداشت عمومی و توسعه اجتماعی از جمله خدماتی هستند که این سازمان ارائه میدهد و همچنان منبع اصلی حمایت برای جوامع آسیبپذیر در سراسر جهان به شمار میرود. در دهه گذشته، جهان پیشرفتهای قابل توجهی در راستای دستیابی به ۱۷ هدف توسعه پایدار سازمان ملل به ثبت رسانده است. بیش از ۱۰۰ میلیون کودک و جوان به مدارس راه یافتهاند و ۱۰ درصد افزایش در پوشش شبکههای ایمنی اجتماعی مشاهده شده است.
سازمان ملل همچنین در حوزهٔ تغییرات اقلیمی و اقدامات مربوط به آن، از جمله توافقات تاریخی مانند توافق امارات، نقش کلیدی ایفا کرده است. در دوران پاندمی کووید-۱۹، این نهاد به بسیج لجستیک بینالمللی، همکاریهای علمی و توزیع عادلانه واکسنها پرداخته است. هیچیک از این دستاوردها بدون عمل جمعی و چارچوبهای هماهنگ ممکن نبوده است.
این هفتهٔ مجمع عمومی یادآور اهمیت انتخاب دبیرکل بعدی با دیدگاه مناسب برای سازمان ملل است. در حالی که این نهاد نمیتواند و نباید هر بحران را حل کند، توانایی حل مسائل به صورت جمعی همچنان بهترین دلیل برای حفظ و تقویت سازمان ملل است. اصلاحات و بهبود کارایی این سازمان به ویژه در شورای امنیت باید در اولویت قرار گیرد تا بتواند به عنوان یک نهاد مؤثر در حل چالشهای جهانی عمل کند.
بیشتر بخوانید: دود و شعله در نزدیکی فرودگاه ریاض پس از هشدار عربستان سعودی · انطونیو غوتیرش خطرات جنگ در خاورمیانه را هشدار داد
