طرح جامع ۲۰ مادهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با هدف پایان دادن به درگیریهای غزه، اخیراً به مرحله اجرا درآمده است. این طرح که به تأیید قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل رسیده، با وجود چالشهای سیاسی و امنیتی منطقه، دستاوردهایی را در زمینه انسانی به همراه داشته است. در مرحله اول این طرح، تعدادی از گروگانهای اسرائیلی و نزدیک به ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی آزاد شدند و کمکهای بشردوستانه به غزه سرازیر شد.
چالشهای انسانی و اقتصادی در غزه
با این حال، ۱.۹ میلیون فلسطینی آواره در غزه در شرایط بحرانی به سر میبرند و بسیاری از آنها به دلیل عملیاتهای امنیتی اسرائیل جان خود را از دست میدهند. جریان کمکها به غزه به شدت کاهش یافته است و نیاز به اقدامات فوری برای بهبود وضعیت انسانی و اقتصادی در این منطقه احساس میشود. طرح ترامپ که به توافقهای دو طرف به شکل مشروط وابسته است، در حال حاضر تنها امید برای کاهش رنجهای جاری به شمار میآید.
بیشتر بخوانید: تعطیلی پایتخت پاکستان به دنبال تظاهرات حامیان عمران خان
اجلاس و برنامهریزی برای بازسازی
در ماه فوریه، هیأتی به رهبری ترامپ با حضور نمایندگان نزدیک به ۳۰ کشور، جلسهای را برگزار کرد و ۱۷ میلیارد دلار برای نیازهای آینده بازسازی غزه وعده داده شد. این در حالی است که برآوردهای سازمان ملل هزینههای بازسازی را در طول یک دهه به ۷۱.۴ میلیارد دلار تخمین زدهاند. اخیراً، هیأت پیشنهادی به مبلغ ۲.۴۵ میلیارد دلار برای آغاز فرآیند بازسازی ارائه داده است.
حداقل پنج کشور نیز برای تأمین نیرو برای نیروی ثبات بینالمللی که ممکن است به ۲۰,۰۰۰ نیرو برسد، اعلام آمادگی کردهاند. اسرائیل در ابتدا تنها ۲۰۰ نیرو را برای آزمایش استقرار در نزدیکی رفح تأیید کرده است. همچنین، ۱۲,۰۰۰ نیروی محلی تحت بازرسی انتخاب شدهاند که ۵,۰۰۰ نفر از آنها در حال حاضر انتخاب شده و در انتظار آموزش هستند.
در این میان، یک کمیته ملی فلسطینی برای مدیریت غزه به ریاست تکنوکراتها منصوب شده است که هنوز نتوانستهاند به دلیل نیاز به مجوز اسرائیل، به منطقه وارد شوند. این اقدامات در راستای ایجاد یک نقشه راه ۱۵ مادهای که توسط کشورهای ضامن، شامل مصر، قطر، ترکیه و ایالات متحده، تنظیم شده، انجام میشود.
نکته اصلی این نقشه راه، پذیرش شعار سال ۲۰۰۵ محمود عباس، رهبر فلسطینیان است که بر اساس آن، تنها نیروهای امنیتی رسمی مجاز به استفاده از سلاح خواهند بود. همچنین، طرح ترامپ شامل الزامات مختلفی مانند آزادسازی غزه از تروریسم و خلع سلاح تحت نظارت مستقل میشود.
این وضعیت در حالی است که هر دو طرف در مورد اینکه چه کسی ابتدا باید سلاحهای خود را رها کند، در بنبست قرار دارند. حماس تنها در صورتی به خلع سلاح اقدام خواهد کرد که اسرائیل از غزه خارج شود، در حالی که اسرائیل تأکید دارد تا زمانی که حماس کاملاً خلع سلاح نشود، از این منطقه خارج نخواهد شد.
این شرایط پیچیده ممکن است با تجارب گذشته از فرآیندهای خلع سلاح، دموکراتیزاسیون و ادغام مجدد (DDR) در دیگر نقاط دنیا شکسته شود. درسهای گرفته شده از این تجربیات میتواند به غزه در یافتن راهحلهایی پایدار کمک کند.
بیشتر بخوانید: کشته شدن فرمانده سپاه در درگیریهای سیستان و بلوچستان · امارات ۱۰ میلیون وعده غذایی برای غزه به یاد شیخ احمد بن راشد تهیه میکند
