عراق به‌طور رسمی نرخ ارز خود را کاهش داده و نرخ جدید مبادله را ۱۵۰۰ دینار برای هر دلار آمریکا تعیین کرده است. این تصمیم توسط شورای وزرای عراق در جلسه‌ای که در روز سه‌شنبه برگزار شد، تأیید شد و بر اساس توصیه بانک مرکزی عراق اتخاذ گردید. این تصمیم در راستای مدیریت بحران مالی ناشی از جنگ ایران و اسرائیل و تعطیلی‌های مکرر در تنگه هرمز اتخاذ شده است.
جزئیات تغییرات نرخ ارز
بر اساس مستندات منتشر شده، ساختار جدید به‌گونه‌ای است که بانک مرکزی از وزارت دارایی دینار را به قیمت ۱۵۰۰ دینار خریداری می‌کند. سپس این نرخ به بانک‌ها به قیمت ۱۵۱۰ دینار و به عموم مردم به قیمت ۱۵۲۰ دینار فروخته می‌شود. تمامی مؤسسات مالی موظف به به‌روزرسانی سیستم‌های خود و توقف استفاده از نرخ قبلی شدند و این تغییر از آغاز فعالیت‌های تجاری روز سه‌شنبه لازم‌الاجرا است.
بیشتر بخوانید: شیخ منصور بن زاید بر نوآوری برای تقویت امنیت غذایی جهانی تأکید کرد
این دومین کاهش عمده نرخ ارز در شش سال اخیر است. در دسامبر ۲۰۲۰، بانک مرکزی به دلیل بحران اقتصادی ناشی از کاهش قیمت نفت در دوران کرونا، نرخ دینار را از ۱۱۸۲ به ۱۴۵۰ دینار برای هر دلار کاهش داد. این نرخ بعدها به ۱۳۲۰ دینار تحت حکومت قبلی اصلاح شد، هرچند که نرخ بازار غالباً بالاتر از این مقدار بود.
عوامل مؤثر بر کاهش نرخ ارز
این بار، تصمیم به کاهش نرخ ارز ناشی از بحران نقدینگی عمیق‌تر در نتیجه جنگ ایران و اسرائیل از ژوئن ۲۰۲۵ و تهدید به تعطیلی تنگه هرمز است. عراق بیش از ۹۰ درصد بودجه خود را از صادرات نفت به دست می‌آورد و تقریباً همه این صادرات باید از طریق تنگه هرمز انجام شود. این تنگه، کریدور باریک آبی است که یک‌سوم نفت دریایی جهان را حمل می‌کند.
از زمان آغاز جنگ ایران، هزینه‌های بیمه کشتی‌ها به شدت افزایش یافته و ترافیک تانکرها مختل شده است. بارگیری‌های نفت عراق از پایانه‌های جنوبی در بصره با تأخیر و تخفیف مواجه گردیده است. نتیجه این وضعیت، کاهش دلارهای دریافتی عراق و افزایش نیاز به دینار برای پرداخت به حدود هشت میلیون کارمند دولت، پیمانکاران، کشاورزان و بازنشستگان است. در ماه‌های اخیر، بغداد پرداخت‌های حقوقی را در چندین استان به تأخیر انداخته و به تأخیر در پرداخت به کشاورزان و شرکت‌های ساختمانی متوسل شده است.
وزارت دارایی کشور به پارلمان هشدار داده است که بدون انجام تغییرات، نمی‌تواند بودجه ۲۰۲۶ را تأمین کند. این بودجه شامل استخدام ۱۰۰,۰۰۰ شغل جدید در بخش عمومی است که به‌عنوان بخشی از مذاکرات تشکیل دولت توسط بلوک‌های سیاسی درخواست شده است. کاهش نرخ ارز به‌عنوان سریع‌ترین راه‌حل شناخته می‌شود. با کاهش ارزش دینار از ۱۳۲۰ به ۱۵۰۰، دولت تقریباً ۱۳ درصد دینار بیشتری برای هر دلار نفتی که می‌فروشد، به‌دست می‌آورد که این امر به آن‌ها اجازه می‌دهد حقوق را بدون چاپ دلارهای جدیدی که در اختیار ندارند، پرداخت کنند.
با این حال، هزینه‌های این تصمیم بر دوش مردم عراق خواهد بود. کاهش ارزش دینار به معنای افزایش قیمت کالاهای وارداتی مانند غذا، دارو، خودرو و مصالح ساختمانی است. پس از کاهش نرخ ارز در سال ۲۰۲۰، نرخ تورم به شدت افزایش یافت و موجب اعتراضاتی در استان‌های جنوبی شد.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمت طلا به ۴۱۵۰.۲۳ دلار در روز سه‌شنبه · وزیر انرژی عربستان از رسیدن صادرات نفت از طریق خط لوله شرق-غرب به ۵.۸ میلیون بشکه خبر داد
