مقامات وزارت خزانهداری آمریکا در ماه جاری با سفر به نقاط مختلف خاورمیانه و اروپا، هشداری جدی به شرکای تجاری ایران دادهاند: یا باید با تهران تجارت کنید یا با واشنگتن. این فشار تجاری قاطعانه مؤثر واقع شده است.
تأثیرات بر خطوط هوایی و بانکی ایران
در روزهای اخیر، دسترسی خطوط هوایی ایران به مسیرهای حیاتی منطقهای قطع شده و فعالیتهای بانکی بزرگترین بانک تجاری ایران در امارات متحده عربی و ترکیه نیز متوقف گردیده است. این اقدامات بر تحریمهای دیرینه و محاصره دریایی مداوم آمریکا افزوده شدهاند. بیاعتمادی فزاینده کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به تهران، کارایی این کارزار فشار را افزایش داده است.
بیشتر بخوانید: پیشبینی رشد ۳.۵ درصدی اقتصاد عمان توسط S&P
جاناتان برک، مقام وزارت خزانهداری و مدیرعامل سابق بانک «سیتی» (Citi) در لندن، گفت: «ما شاهد احساس فوریت و جدیت تازهای از سوی شرکای خود هستیم. آنها موضوع را بسیار جدی گرفتهاند.» این فشار به ویژه در شرایطی که آمریکا برای پایان دادن به جنگی که موجب جهش قیمت سوخت در این کشور شده است، تلاش میکند، قوت بیشتری یافته است.
سیاستهای تحریمی و واکنش ایران
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در مجمع عمومی سازمان ملل ضمن اذعان به مشکلات ناشی از تحریمها، تأکید کرد که ملت ایران در برابر این فشارها ایستادگی خواهد کرد. به گفته او، «مقاومت ملت ایران در برابر تحریمها تنها افزایش خواهد یافت. ما هرگز سر فرود نخواهیم آورد و زانو نخواهیم زد.» ایران از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ با بار فزاینده تحریمها روبرو بوده است، اما توانسته است ارتباطات حیاتی هوایی و پیوندهای بانکی خود را با همسایگانش در سراسر خاورمیانه حفظ کند.
با این حال، جنگ اخیر نظر کشورهای حوزه خلیج فارس را نسبت به روابط خود با ایران تیره کرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کشتیها در اطراف تنگه هرمز حمله میکند و شورشیان حوثی یمن نیز به زیرساختهای نفتی عربستان سعودی حمله کردهاند. اکنون شرکای تجاری ایران با این احتمال روبرو هستند که اگر برخی از آخرین پیوندهای باقیمانده تهران با جهان خارج را قطع نکنند، هدف اقدامات تنبیهی آمریکا قرار خواهند گرفت.
برک، معاون وزیر در امور مقابله با تأمین مالی تروریسم، گفت: «ایران به مدت ۵۰ سال یک معضل بوده و ما به سقف تحمل خود در برابر این مشکل رسیدهایم.» کشورهای خاورمیانه به دیدگاه آمریکا توجه نشان دادهاند و به عنوان مثال، عمان که نخستین مقصد سفر برک بود، با ممنوع کردن پروازهای شرکت هواپیمایی ایرانی «ماهانایر» به سرعت پاسخ داد.
در همین هفته، مقامات اماراتی شعب محلی «بانک ملی ایران» را از انجام تراکنشهای مرتبط با ایران منع کردند. این اقدام، شریانهای اصلی تجارت خارجی ایران را هدف قرار میدهد و احتمالاً موجب اختلال در تجارت خواهد شد. همچنین، ترکیه نیز متعاقباً پروازهای ماهان را لغو کرد و مجوز فعالیت یکی از بزرگترین بانکهای خصوصی ایران، یعنی «بانک ملت» را لغو نمود.
در مجموع، وزارت خزانهداری آمریکا با نمایندگان بیش از ۵۰ کشور دیدار و گفتگو کرده و دیپلماتهای آمریکایی با کشورهایی نظیر آذربایجان و گرجستان نیز تماس گرفتهاند. این کشورها نیز فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایران را متوقف کردهاند. با این حال، برخی مسیرهای ارتباطی ایران با جهان همچنان باز است و ماهان به چین و روسیه پرواز میکند.
بیشتر بخوانید: XRG به توسعه میدان گازی آبشرون در آذربایجان ادامه میدهد · سکوت اقتصادی آمریکا بر ایرلاینها و بانکهای ایران
