سازمان تجارت جهانی (WTO) هشدار داد که اگر کشورها به اصلاح و حفظ سیستم تجاری چندجانبه ادامه ندهند، ممکن است تا سال ۲۰۵۰، اقتصاد جهانی تا ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را از دست بدهد. این هشدار در پی تحولات ژئوپولیتیکی و تغییرات در تجارت جهانی مطرح شده است.
اختلالات بزرگ در نظام تجاری جهانی
طبق گزارش WTO، نظام تجاری جهانی در حال حاضر تحت بزرگترین اختلالات در ۸۰ سال گذشته قرار دارد. قوانین تجاری در مقیاسی بیسابقه در حال چالش هستند و این وضعیت از زمان تأسیس این نهاد پس از رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم بیسابقه بوده است. در سناریوهایی که قوانین تجاری چندجانبه تضعیف شوند، تولید ناخالص داخلی جهانی میتواند ۵.۱ درصد کاهش یابد و صادرات نیز ۱۸.۶ درصد افت کند.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت سوخت در سوریه و بروز اعتراضات گسترده
WTO در مورد سناریوهایی که در آنها همکاری تجاری بین کشورها حول بلوکهای ژئوپولیتیکی سازماندهی میشود، پیشبینی میکند که خسارت اقتصادی جهانی به ۶.۹ درصد و صادرات جهانی به تقریباً ۲۷ درصد خواهد رسید. این ارقام نشاندهنده هزینههای سنگین ناشی از تضعیف همکاریهای تجاری بینالمللی است.
فرصتها و چالشهای اصلاحات
مدیر کل WTO، Ngozi Okonjo-Iweala، اظهار داشت که سیستم تجاری چندجانبه قبلاً ترمیم و نوآوری شده و میتواند دوباره به این وضعیت برگردد. وی افزود که اعضای WTO اکنون بهطور فعال در حال بررسی اصلاحات هستند و دیگر نمیتوان به وضعیت کنونی اکتفا کرد.
هشدار WTO درباره خسارتهای اقتصادی و کاهش صادرات در شرایطی مطرح شده است که اختلافات تجاری بین قدرتهای اقتصادی جهانی در حال افزایش است. اختلافات تجاری بین ایالات متحده و چین بهویژه پس از وضع تعرفههای تلافیجویانه به ارزش صدها میلیارد دلار، شوکهایی به اقتصاد جهانی وارد کرده است. همچنین، ایالات متحده توافقات همکاری تجاری با سایر شرکای تجاری خود، از جمله اتحادیه اروپا، را تحت تأثیر قرار داده است.
WTO همچنین به این نکته اشاره میکند که بسیاری از چالشهای کنونی نظام تجاری چندجانبه ناشی از موفقیتهای خود آن است. این نظام در ۸۰ سال گذشته به حمایت از گسترش تقریباً ۵۰ برابری تجارت جهانی کمک کرده است. بهطور کلی، حدود ۷۲ درصد از تجارت کالاهای جهانی هنوز تحت شرایط «ملیت مورد علاقه» WTO انجام میشود.
اگر کشورهای عضو به تقویت سیستم تجاری چندجانبه از طریق اصلاحات قواعد WTO بپردازند، تولید ناخالص داخلی جهانی میتواند تا سال ۲۰۵۰ به میزان ۳ درصد یا حدود ۳ تریلیون دلار افزایش یابد. برای کشورهای کمدرآمد، که در حال حاضر کمتر از ۱ درصد از تجارت جهانی را تشکیل میدهند، این افزایش بسیار چشمگیر خواهد بود و تولید ناخالص داخلی آنها به میزان ۷.۷ درصد یا ۱۰۰ میلیارد دلار پیشبینی میشود.
بیشتر بخوانید: گرگ استنتون: ریسکهای ژئوپلیتیکی به مزیت رقابتی تبدیل میشوند · چرا تلاشهای ایالات متحده در زمینه مواد معدنی بحرانی نمیتواند چین را متوقف کند
