واردات نفت خام چین در ۲۰ روز نخست سپتامبر به حدود ۷ میلیون بشکه در روز رسیده است، در حالی که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، این رقم حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز بود. به بیان دیگر، جریان دریابرد نفت به چین در مقایسه با سطح پیش از جنگ حدود ۴ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. این دادهها نشاندهنده یک کاهش قابل توجه در عرضه نفت به چین هستند که میتواند به شدت بر بازار نفت تأثیر بگذارد.
دلایل کاهش واردات نفت چین
کاهش واردات چین را نمیتوان صرفاً به کاهش عرضه ایران نسبت داد. اختلال در تنگه هرمز، دسترسی چین به طیف گستردهای از نفت خاورمیانه را مختل کرده است. بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، واردات نفت خام چین در سهماه دوم ۲۰۲۶ به حدود ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که ۳۲ درصد کمتر از سهماه نخست است. این کاهش عمدتاً در محمولههای دریابرد رخ داده و بزرگترین افت مربوط به نفت عراق، روسیه و امارات بوده است.
بیشتر بخوانید: برآورد افزایش حجم تجارت ترکیه و آمریکا به ۵۰ میلیارد دلار تا ۲۰۲۸
در نتیجه، پالایشگران چینی ناچار به اتخاذ تصمیمات جدیدی در خصوص خرید نفت خود شدهاند. برخی از شرکتهای کشتیرانی دولتی چین به منظور کاهش ریسک هرمز و بابالمندب، بخشی از عملیات خود را به انتقال کشتیبهکشتی در خارج از خلیج فارس منتقل کردهاند. با این حال، محمولههای نفتی از عراق، عربستان و دیگر تولیدکنندگان همچنان به چین میرسند، هرچند با مسیرهای پرهزینهتر و پیچیدهتر.
تأثیرات بر صادرات نفت ایران
ایران پیش از جنگ یکی از تأمینکنندگان مهم نفت نسبتاً ارزان قیمت چین بود، بهویژه برای پالایشگاههای مستقل معروف به «تیپات». اما جنگ و محدودیتهای عبور از هرمز، این جریان را با اختلال کمسابقه مواجه کرده است. گزارشها نشان میدهد که تعداد محمولههای نفت خام ایران که با موفقیت از هرمز به چین ارسال شدهاند، به شدت کاهش یافته است و بارگیری نفت خام ایران از حدود ۲ میلیون بشکه در روز در مارس به کمتر از ۵۰۰ هزار بشکه در روز در ماه اوت سقوط کرده است.
با این حال، نمیتوان نتیجهگیری کرد که کاهش ۴ میلیون بشکهای واردات دریابرد چین به معنای کاهش ۲ میلیون بشکهای صادرات نفت ایران است. همچنین، عددی مانند «۸۰ هزار بشکه در روز صادرات نفت ایران به چین» که در برخی گزارشها ذکر شده، پشتوانه قابل اتکایی از سوی منابع معتبر ندارد. این مسأله در بازار نفت تحریمی پیچیدهتر میشود، زیرا نفت میتواند با تغییر اسناد، انتقال کشتیبهکشتی و واسطههای تجاری، وارد زنجیره عرضه چین شود.
بهطور کلی، کاهش واردات نفت به چین، بهویژه برای ایران که مهمترین بازار باقیمانده برای نفت این کشور است، اهمیت ویژهای دارد. اگر جنگ طولانی شود، تبدیل نفت زیر زمین به نفت فروختهشده برای ایران به چالشی جدی تبدیل خواهد شد. در واقع، بحران هرمز یک پارادوکس برای تهران ایجاد کرده است: هرچه اختلال در عرضه جهانی بیشتر شود، قیمت نفت میتواند بالاتر برود، اما همان اختلال ممکن است تعداد بشکههایی را که ایران قادر به فروش آنهاست کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: دیوید جالی، نامزد فرمانداری دموکراتها، از مباحثات رو در رو پرهیز نمیکند · چین و آمریکا بر کاهش تعرفهها بر روی ۳۰ میلیارد دلار کالا توافق کردند
