مقامهای آمریکایی و ایرانی در یک نشست سه ساعته در نیویورک، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به گفتوگو پرداختند. این دیدار که با واسطهگری مقامات قطری و پاکستانی صورت گرفت، حاکی از تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها در خاورمیانه است.
اهمیت دیپلماسی در منازعات
با وجود ماهها جنگ در منطقه، این نشست نشاندهنده یک فرصت مهم برای برقراری ارتباط میان دو کشور است. مجمع عمومی سازمان ملل به عنوان یک بستر برای گردهمایی نزدیک به ۲۰۰ کشور، نقش ویژهای در تسهیل گفتوگوهای بینالمللی ایفا میکند. در حالی که بسیاری از درگیریهای مدرن در میدان نبرد به پایان نمیرسند، بلکه در اتاقهای مذاکره حل و فصل میشوند، این نشست نشانگر این واقعیت است که قدرت نظامی باید به توافقی تبدیل شود که هر دو طرف بتوانند با آن زندگی کنند.
بیشتر بخوانید: مصرحگویی رئیسجمهور ایران در سازمان ملل درباره جنگ با آمریکا
پیشرفتها و چالشهای دیپلماسی
وزیر خارجه نروژ، اسپن بارت اید، در مصاحبهای بیان کرد که "باید محدودیتهای جنگ را درک کرد". در نهایت، دستیابی به یک توافق سیاسی تنها در فرایندهای مذاکره امکانپذیر است. با این حال، دیپلماسی غالباً به عنوان تسلیم تلقی میشود که این خود مانع از پیشرفت در مذاکرات میشود. این در حالی است که در واقع، مذاکره یک سازوکار اساسی برای پایان دادن به درگیریها به شمار میرود، بهویژه در دورانی که جنگها به ندرت برنده قاطع دارند.
در خلیج فارس، به عنوان مثال، بازسازی نهادها، احیای مسیرهای تجاری و بازگرداندن اعتماد میان همسایگان ممکن است یک نسل زمان ببرد. امارات متحده عربی به رغم حملات مکرر ایران در سال جاری، به ادامه دیالوگ پایبند مانده است. لانا نسویب، وزیر دولت امارات، در نیویورک تأکید کرد: "ما به شدت بر کاهش تنشها و گفتوگو تمرکز داریم". این رویکرد، نگرش واقعبینانهای از هزینههای جایگزین را ارائه میدهد.
هرچند این رویکردها تضمینی برای موفقیت در کوتاهمدت نیستند، اما این واقعیت که دیپلماسی میتواند با موانع و چالشهایی روبهرو شود، نباید از اهمیت آن بکاهد. در این میان، لحن تند و تیز برخی رهبران سیاسی، که بیشتر برای مخاطبان داخلی است، میتواند کارهای پشت پرده برای برقراری ارتباط را تحتالشعاع قرار دهد. با این حال، جایگزین دیپلماسی، پیروزی نیست، بلکه تکرار درگیریها با هزینههای بیشتر برای تمام طرفهای درگیر است.
در نهایت، اگر هفته مجمع عمومی سازمان ملل هیچ دستاوردی جز آغاز گفتوگوها میان واشنگتن و تهران به همراه نداشته باشد، همین موضوع کافی است تا سفر به نیویورک توجیهپذیر باشد. امید میرود که همه طرفها درک کنند که در نهایت، تشدید تنشها به جایی نخواهد رسید.
بیشتر بخوانید: سخنان نخستوزیر ژاپن درباره بحران هرمز و نیاز به گفتوگو · دولت ترامپ در مذاکرات ایران موقعیت برتر دارد
