تحریمهای جدید ایالات متحده در اوایل سپتامبر، بر کل صنعت هوایی ایران اعمال شد، اقدامی که به گفتهٔ وزیر خزانهداری آمریکا، گرگ استنتون، به "خفگی اقتصادی" جمهوری اسلامی منجر خواهد شد. این تحریمها به دنبال تلاشهای واشنگتن برای محدود کردن فعالیتهای اقتصادی ایران، بهویژه در بخش هوایی، صورت میگیرد.
جزئیات تحریمها و پیامدها
ایالات متحده به شرکتهای خارجی مهلت داد تا تا تاریخ ۲۳ سپتامبر به این تحریمها پایبند شوند و استنتون قول داد که تمام خطوط هوایی ایرانی "در سطح جهانی بسته خواهند شد". او اعلام کرد: "اگر آنها در هر فرودگاهی فرود بیایند، نمیتوانید به آنها سوخت ارائه دهید، نمیتوانید خدمات فرودگاهی را تأمین کنید و نمیتوانید بلیت بفروشید، وگرنه از سیستم دلاری خارج خواهید شد."
بیشتر بخوانید: فشار آمریکا بر ۵۰ کشور: انتخاب بین تهران و واشنگتن
در پاسخ، تهران این اقدام را غیرقانونی دانسته و اعلام کرده است که شکایتی را به سازمان ملل و دیوان بینالمللی دادگستری ثبت کرده است. به گفتهٔ وبسایت ردیابی پروازها، Flightradar۲۴، در روز یکشنبه گذشته، ۴۱ پرواز در فرودگاه بینالمللی تهران به زمین نشسته یا از آن برخاستهاند، که این رقم نسبت به میانگین ۸۰ تا ۹۰ پرواز روزانه قبل از اعمال تحریمها، کاهش چشمگیری داشته است.
تأثیر بر شرکتهای هوایی ایرانی
دو شرکت هوایی اصلی ایران، هواپیمایی ملی ایران (ایران ایر) و هواپیمایی ماهان، سختترین ضربه را از این تحریمها متحمل شدهاند. از ۲۴ پروازی که در روز یکشنبه از فرودگاه تهران انجام شد، تنها پنج پرواز متعلق به ماهان ایر و دو پرواز متعلق به ایران ایر بود. این در حالی است که این دو شرکت به طور معمول حدود ۱۰ پرواز در این مدت داشتند.
با وجود این تحریمها، چین به عنوان یک شریک اقتصادی کلیدی برای تهران، بهطور علنی این تحریمها را "غیرقانونی و یکجانبه" اعلام کرده و پروازهای ماهان ایر به فرودگاههای چین همچنان ادامه دارد. پروازها به روسیه و پاکستان نیز ادامه دارد، هرچند که هیچیک از این کشورها در مورد تحریمها اظهارنظر نکردهاند.
علاوه بر این، هواپیمایی ماهان به درخواست مقامات ترکیه پروازهای خود به ترکیه را متوقف کرده است، در حالی که ایران ایر همچنان پروازهای روزانه به استانبول و سایر شرکتهای هوایی ایرانی نیز به برخی شهرهای دیگر ترکیه خدمات ارائه میدهند.
تحریمها بر روی کشورهایی مانند ارمنستان، افغانستان، بلاروس و مالزی هنوز اعمال نشده است، که عمدتاً از سوی شرکتهای هوایی کوچکتر ایرانی خدماترسانی میشوند. واشنگتن هنوز اعلام نکرده است که آیا علیه کشورهایی که به این تحریمها عمل نمیکنند، اقدام متقابل خواهد کرد یا خیر.
در امارات متحده عربی، که به عنوان یک مرکز کلیدی برای مسافران ایرانی به مقصدهای اروپایی، آسیایی و آفریقایی محسوب میشود، تمامی پروازهای ایرانی به و از این سرزمین "تا اطلاع ثانوی" متوقف شده است. یک منبع در اداره کل هوانوردی مدنی کویت اعلام کرد که از ابتدای جنگ هفت ماه گذشته، ورود خطوط هوایی ایرانی به کویت ممنوع شده است.
کشورهای خلیج فارس دیگر نیز هیچگونه اعلامیهای صادر نکردهاند، اما پروازهای خود را متوقف کردهاند. به گفتهٔ خبرگزاری ایسنا، پروازهای ایرانی نمیتوانند به آذربایجان و گرجستان سفر کنند و همچنین به عراق نیز محدودیتهایی اعمال شده است. با این حال، دولت عراق اعلام کرده که در حال مذاکره با ایالات متحده برای درخواست معافیت از تحریمها بر خطوط هوایی ایرانی است.
به گفتهٔ دفتر رسانهای نخستوزیر عراق، این معافیتها به منظور از سرگیری پروازها "به دلایل انسانی، از جمله درمان پزشکی، تحصیل، و بازدیدهای مذهبی" خواهد بود.
بیشتر بخوانید: دبیرکل بعدی سازمان ملل باید این نهاد را نوسازی کند · آمریکا به الحاق اراضی کرانه باختری توسط اسرائیل اعتراض کرد
