تغییرات استراتژیک ایران در خاورمیانه پس از ۷ اکتبر

ایران پس از جنگ‌های اخیر که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، با تغییرات قابل توجهی در استراتژی‌های خود در خاورمیانه مواجه شده است. این جنگ‌ها به وضوح بر محور مقاومت ایران تأثیر گذاشته و استراتژی دفاعی پیشین این کشور را که به دنبال دور نگه‌داشتن جنگ از سرزمین‌های خود بود، کاهش داده است. در حالی که شبکه متحدان مسلح ایران همچنان تاثیرگذار است، نقش آنها در محاسبات استراتژیک رژیم به شکل قابل توجهی تغییر کرده است.

از محور مقاومت تا تهدیدات جدید

قبل از ۷ اکتبر، حزب‌الله به عنوان جواهر تاج استراتژی منطقه‌ای ایران شناخته می‌شد. این گروه که در طول سال‌ها در مرز شمالی اسرائیل تقویت شده بود، برای بازدارندگی از حملات اسرائیل یا آمریکا به ایران طراحی شده بود. اما بعد از ۷ اکتبر، اسرائیل به این نتیجه رسید که هزینه‌های بالقوه حمله به ایران دیگر غیرقابل قبول نیست و این تغییر محاسبات به شدت بر ایران تأثیر گذاشت.

بیشتر بخوانید: هزینه جنگ ایران برای ایالات متحده حداقل ۳۸ میلیارد دلار برآورد شده است

جنگ‌های پس از ۷ اکتبر نه تنها به تضعیف حماس و غزه منجر شد، بلکه حزب‌الله را نیز به شدت آسیب‌پذیر کرد و به طور غیرمستقیم به سقوط رژیم بشار اسد در سوریه کمک کرد. با تضعیف دفاع پیشین، ایران همچنین متوجه شد که اسرائیل و سپس ایالات متحده، جنگ را به طور مستقیم به خاک ایران منتقل کرده‌اند.

تغییر در سلسله مراتب استراتژی

سلسله مراتب استراتژیک ایران به طور قابل توجهی تغییر کرده است. در گذشته، مرکز ثقل استراتژی بازدارندگی ایران در شام و به ویژه لبنان بود. اما اکنون، این محاسبات با توجه به توانایی اسرائیل برای تحمل هزینه‌های سنگین و نابود کردن حزب‌الله تغییر کرده است. بنابراین، ایران مجبور به تمرکز مجدد استراتژی خود به سمت خانه شده است.

در این جنگ‌ها، نه تنها حزب‌الله و دیگر متحدان ایران نتوانستند جلوی حملات آمریکا و اسرائیل را بگیرند، بلکه هزینه‌های قابل توجهی نیز از جانب موشک‌ها و پهپادهای خود ایران به دشمنان تحمیل شد. استراتژی قدیم ایران بر اساس جداسازی و محاصره دشمنان در خارج از مرزهای خود بود، در حالی که استراتژی جدید ایران بر پایه این فرض استوار است که اگر جنگ نمی‌تواند دور از سرزمین ایران نگه‌دارنده شود، پس می‌توان هزینه‌های آن را به فراتر از مرزها گسترش داد.

به این ترتیب، متحدان ایران نه تنها به عنوان یک خط دفاعی بلکه به عنوان ابزارهایی برای فشار منطقه‌ای و جهانی عمل می‌کنند. هدف دیگر این است که هزینه‌های جنگ را برای ایالات متحده و شرکای عرب آن افزایش دهند و در نهایت واشنگتن را وادار به محدود کردن عملیات نظامی خود کند.

بیشتر بخوانید: آیا LightPath (LPTH) برنده پنهان در دفاع موشکی و فضایی است؟ · مبادلهٔ ابوظبی با ۹۶.۱۵ میلیارد درهم سرمایه‌گذاری در MENA