مبادلهٔ ابوظبی (Mubadala) به عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار حاکمیتی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) در نه ماه نخست سال ۲۰۲۶، ۲۶.۲ میلیارد دلار (۹۶.۱۵ میلیارد درهم) سرمایه‌گذاری کرده است. این اطلاعات در گزارش Global SWF’s ۲۰۲۶ Mena Playbook منتشر شده است که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران حاکمیتی منطقه MENA به طور کلی ۱۰۲ میلیارد دلار (معادل ۳۷۴ میلیارد درهم) در ۲۴۵ معامله از ابتدای سال تا ۳۰ سپتامبر هزینه کرده‌اند.
تحلیل بازار سرمایه‌گذاری
این رقم نمایانگر ۳۹ درصد از کل معاملات انجام شده توسط سرمایه‌گذاران دولتی در سطح جهانی است، که در مقایسه با دوره‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، هم از نظر مطلق و هم نسبی کاهش یافته است. در این میان، مبادلهٔ ابوظبی شامل سرمایه‌گذاری‌های انجام شده توسط شرکت‌های تابعه‌اش نظیر Adic، Mubadala Capital و MGX نیز می‌شود که در دورهای تأمین مالی میلیاردی برای شرکت‌های OpenAI، Anthropic و Databricks مشارکت داشته‌اند.
بیشتر بخوانید: فرصت‌های چین در جنگ ایران و آمریکا
پس از مبادلهٔ ابوظبی، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) با ۱۴ میلیارد دلار، ادارهٔ سرمایه‌گذاری ابوظبی (Adia) با ۱۲.۲ میلیارد دلار، لیماد (L’imad) با ۱۰.۸ میلیارد دلار و ادارهٔ سرمایه‌گذاری قطر (QIA) با ۱۰.۳ میلیارد دلار در رده‌های بعدی قرار دارند.
تأثیرات جنگ و روندهای آینده
گزارش‌ها نشان می‌دهد که اگر روند کنونی ادامه یابد، صندوق‌های MENA در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۳۶ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خواهند کرد. این رقم به وضوح از سال ۲۰۲۵ که خرید PIF از EA باعث افزایش کل سرمایه‌گذاری‌ها شد، پایین‌تر خواهد بود، اما همچنان دومین سال بزرگ در تاریخ خواهد بود. تعداد پیش‌بینی شده ۳۲۷ معامله نیز دومین بالاترین تعداد ثبت شده است که تنها پس از سال ۲۰۱۹ قرار می‌گیرد، که ناشی از سرمایه‌گذاری‌های کوچک‌تر اما مکرر در حوزه فناوری است.
صندوق‌های ثروت حاکمیتی و صندوق‌های بازنشستگی عمومی از سایر نقاط جهان نیز تا پایان سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶، ۱۶۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده‌اند که بیشتر از کل سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در سال ۲۰۲۵ است. اکثر صندوق‌های خلیج فارس در مسیر سرمایه‌گذاری بیشتر در سال ۲۰۲۶ نسبت به میانگین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ قرار دارند.
آمریکا همچنان مقصد ترجیحی برای سرمایه‌گذاری‌های صندوق‌های MENA است و ۴۵ درصد از ارزش سرمایه‌گذاری‌ها را به خود اختصاص داده است. کشورهای چین (با ۱۰ درصد)، بریتانیا (۷ درصد) و سنگاپور (۳ درصد) در رده‌های بعدی قرار دارند. تقریباً یک پنجم از ۱۰۲ میلیارد دلار در داخل کشورهای مبدأ صندوق‌ها سرمایه‌گذاری شده است، در حالی که ۸۱ درصد به خارج از کشور رفته است. امارات متحده عربی ۱۸.۲ میلیارد دلار از این سرمایه‌گذاری‌ها را دریافت کرده است.
بخش فناوری، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی، به عنوان پرطرفدارترین حوزه شناخته شده است که ۲۸ درصد از معاملات به لحاظ حجم و تقریباً ۳۰ درصد به لحاظ ارزش را به خود اختصاص داده است. بخش زیرساخت ۲۲ درصد و خدمات مالی ۱۴ درصد را شامل می‌شود، در حالی که سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات به ۵ درصد از حجم و ۱۱ درصد از ارزش کاهش یافته است.
گزارش همچنین تأکید می‌کند که منطقه MENA به شدت تحت تأثیر جنگ ایران و آمریکا و اختلالات تجاری و انرژی جهانی قرار دارد. با این حال، سیستم‌های مالی و بازارها به فعالیت خود ادامه می‌دهند و برخی کشورها بهتر از آنچه که انتظار می‌رفت، توانسته‌اند با شرایط سازگار شوند.
بیشتر بخوانید: رشد اقتصاد خلاق در کشورهای BRICS+ و فرصت‌های سرمایه‌گذاری · افزایش قیمت بنزین در امارات به ۴ درهم در لیتر
