امارات و عمان به سمت تقویت مالی در سال جاری میلادی حرکت میکنند، با وجود تنشهای منطقهای ناشی از جنگهای ایالات متحده، اسرائیل و ایران. قیمتهای بالای انرژی به طور قابل توجهی تأثیر منفی ناشی از اختلال در صادرات نفت را جبران کرده است. به گفته کارشناسان اقتصادی، در حالی که ترازهای مالی این دو کشور در مسیر بهبود قرار دارد، وضعیت در دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس چندان امیدوارکننده نیست.
وضعیت مالی کشورهای خلیج فارس
تراز بودجه کشورهای دیگر در خلیج فارس، شامل عربستان سعودی، کویت و بحرین، به طور قابل توجهی بدتر شده است. پیشبینیها نشان میدهند که ترازهای مالی عربستان سعودی حدود ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی، کویت و بحرین حدود ۵ درصد و قطر تا ۱۰ درصد کاهش خواهد یافت. این کاهش به دلیل وابستگی بیشتر این کشورها به صادرات نفت از طریق تنگه هرمز است که با اختلالات ناشی از حملات ایران به کشتیها مواجه است.
بیشتر بخوانید: نرخهای وام در امارات پس از افزایش فدرال رزرو بالا خواهد ماند
تأثیر قیمت نفت بر تراز مالی
قیمت نفت در روز دوشنبه به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید و قیمت نفت برنت پس از شروع جنگ خاورمیانه به بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسید. اختلالات در تأمین انرژی از تنگه هرمز، که یک نقطه حیاتی برای صادرات نفت است، تأثیر زیادی بر تراز مالی کشورهای منطقه گذاشته است. با این حال، امارات و عمان به دلیل توانایی بیشتر در صادرات نفت و گاز، از افزایش قیمتها بهرهمند شدهاند. امارات با خروج از گروه اوپک در اوایل سال جاری، تولید نفت خود را افزایش داده و به این ترتیب بهبود تراز مالی خود را تسریع کرده است.
در عین حال، ذخایر ارزی قوی امارات و صندوقهای ثروت حاکم نیز این کشور را از تأثیرات مالی منطقهای یا جهانی محافظت میکند. برآوردها نشان میدهند که آسیب مالی در قطر، که به صادرات گاز طبیعی مایع متکی است، بیشتر از سایر کشورها بوده است. درآمدهای هیدروکربنی قطر در سهماهه دوم سال به میزان ۹۷ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافته است.
چالشهای مالی بحرین و کویت
بحرین به دلیل محدودیتهای مالی و بار بدهی بالاتر، در وضعیت خطرناکی قرار دارد. این کشور به حمایت مالی از سایر کشورهای خلیج فارس نیاز دارد تا از کاهش ارزش پول و احتمال ورشکستگی خود جلوگیری کند. در همین حال، کویت با تصویب قانونی که به دولت اجازه میدهد از صندوق نسلهای آینده وام بگیرد، سعی در مدیریت نوسانات مالی خود دارد.
عربستان سعودی نیز به دلیل صادرات خود از طریق دریای سرخ، توانسته است بخشی از تأثیرات منفی ناشی از اختلالات در لولههای نفتی شرقی-غربی را جبران کند. اما پیشبینیها نشان میدهند که اگر این لولهها برای باقیمانده سال بسته شوند، کسری بودجه این کشور به میزان ۱.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش خواهد یافت.
در مجموع، پیشبینی میشود که کسری بودجه به طور محدود افزایش یابد و دولتها توانستهاند با انتشار اوراق قرضه، کسری را مدیریت کنند. اما مشکل اساسی این است که کسری بودجه پیش از شوک انرژی نیز به طور قابل توجهی بالا بوده است.
بیشتر بخوانید: توافق گرینلند به ریاست جمهوری دونالد ترامپ · دکتر احمد بلحول الفلاسی در افتتاحیه بازیهای آسیایی ۲۰۲۳ شرکت کرد
