مصر نگرانیهای جدیدی را در خصوص تأثیرات سد بزرگ اتیوپی (GERD) بر منابع آبی خود ابراز کرده است. این در حالی است که سد بهطور کامل ساخته شده و در حال بهرهبرداری است. مقامات مصری تأکید دارند که نحوهی مدیریت این سد میتواند پیامدهای جدی برای کشورهای پاییندستی، به ویژه مصر، به همراه داشته باشد.
نگرانیهای مصر درباره منابع آبی
وزیر منابع آب و آبیاری مصر، هانی سیویلام، اعلام کرد که مصر با کمبود شدید آب مواجه است و در حال حاضر بیش از ۹۸ درصد از منابع آبی تجدیدپذیر خود را از خارج از مرزهایش تأمین میکند. او همچنین افزود که ظرفیت آب تجدیدپذیر مصر در حدود ۵۶.۸ میلیارد متر مکعب در سال است، در حالی که نیاز کشور به آب حدود ۱۲۳ میلیارد متر مکعب تخمین زده میشود. این آمار نشان میدهد که مصر به شدت به رود نیل وابسته است و تغییرات در جریان آب میتواند اثرات منفی بر این کشور داشته باشد.
بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ خواستار تغییر رویکرد جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای است
توافقات قانونی و مدیریت سد
مصر بهطور مداوم خواستار وجود یک توافق قانونی الزامآور برای مدیریت سد بزرگ اتیوپی بوده است. از سوی دیگر، اتیوپی بهعنوان کشوری که این پروژه را بهعنوان یک پروژه توسعهای و حق استفاده از منابع طبیعی خود معرفی کرده، به انتقادات مصر پاسخ منفی داده است. سیویلام در یک کنفرانس خبری اخیر در قاهره گفت که تکمیل سد و گذر زمان به معنای پذیرش وضعیت کنونی از سوی مصر نیست و تأکید کرد که عدم هماهنگی در عملیات سد میتواند باعث تغییرات ناگهانی در مقدار آب رهاشده شود.
مصر همچنین از افزایش ناگهانی رهاسازی آب به عنوان "سیلاب مصنوعی" یاد میکند و کاهش قابل توجه رهاسازی آب را "خشکسالی مصنوعی" مینامد. این وضعیت میتواند به مدیریت سدها و زیرساختهای آبی مصر و سودان آسیب برساند. با توجه به اینکه مصر یکی از کشورهای با کمبود آب در جهان به شمار میآید، میزان آب تجدیدپذیر در دسترس برای هر نفر به حدود ۴۷۲ متر مکعب در سال کاهش یافته است که این رقم زیر سطح ۵۰۰ متر مکعبی است که معمولاً برای تعریف کمبود مطلق آب استفاده میشود.
فاصله بین عرضه و تقاضا باعث شده که مصر سالانه حدود ۲۳.۲ میلیارد متر مکعب آب را دوبارهسازی کند و همچنین به توسعه پروژههای آبشیرینکن، استفاده از آبهای زیرزمینی و پروژههای تصفیه آب ادامه دهد. با این حال، قاهره تأکید دارد که این تدابیر نمیتوانند جایگزین رود نیل شوند و به همین دلیل تصمیمات اتخاذ شده در بالا دست میتواند عواقب جدی برای کشورهایی که بیشتر منابع آبی آنها از خارج تأمین میشود، داشته باشد.
اتیوپی به مدت طولانی اعتراضات مصر به سد بزرگ را رد کرده و این پروژه را بهعنوان یک پروژه توسعهای حاکمیتی معرفی میکند که بهطور عمده برای تولید برق و حمایت از رشد اقتصادی طراحی شده است. اتیوپی همچنین معتقد است که آبهای نیل باید بر اساس اصل استفاده منصفانه و معقول تقسیم شود و هرگونه ترتیباتی که حق استفاده از منابع طبیعی این کشور را محدود کند، رد کرده است.
پس از سالها مذاکره، دو کشور هنوز بر سر قواعد حاکم بر سد به توافق نرسیدهاند. مصر همچنان خواستار یک توافق الزامآور است و تأکید میکند که حقایق بینالمللی برای حفاظت از امنیت آبی خود را حفظ کرده است. آخرین اظهارات نشان میدهد که تکمیل سد بزرگ اتیوپی به معنای پایان منازعه نیست و این سؤال باقی مانده که چه کسی تصمیم میگیرد که آب ذخیره شده در این سد چه زمانی به پاییندستی منتقل شود و چه عواقبی این تصمیمات به همراه خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: سخنان نخستوزیر ژاپن درباره بحران هرمز و نیاز به گفتوگو · امارات متحده عربی بر اهمیت همکاری بینالمللی در آب و بهداشت تأکید کرد
