چین و ایالات متحده در حال حاضر در میانه یک رقابت جدی برای تأمین عناصر نادر قرار دارند. توقف برخی از صادرات چینی به ایالات متحده در سال ۲۰۲۵، نشاندهنده آسیبپذیریهایی است که دولتها سالها در تلاش برای کاهش آن بودهاند. چندین شرکت چینی اخیراً از ارسال مواد به ایالات متحده خودداری کردهاند و این موضوع در آستانه یک ملاقات مهم بین رئیسجمهور ایالات متحده و رئیسجمهور چین به وقوع پیوسته است.
تأثیرات اقتصادی و زنجیره تأمین
این تحولات نشان میدهد که مشکل جهانی عناصر نادر فقط به یافتن ذخایر معدنی محدود نمیشود. چین همچنان در فرآوری و تصفیه عناصر نادر و تولید میدانهای مغناطیسی دائمی که از این عناصر ساخته میشوند، تسلط دارد. این میدانهای مغناطیسی برای خودروهای الکتریکی، توربینهای بادی، موتورها و سیستمهای نظامی ضروری هستند.
بیشتر بخوانید: دبی در رتبهبندی مراکز مالی بینالمللی تنزل یافت
مقایسه بین عناصر نادر و نفت وسوسهانگیز است اما نادرست. نفت به عنوان سوخت مصرف میشود، در حالی که عناصر نادر معمولاً به عنوان ورودیهای صنعتی استفاده میشوند و در محصولات گنجانده میشوند. این بدین معناست که حذف مصرف عناصر نادر لزوماً هدف نیست، بلکه هدف این است که زنجیره تأمین به اندازهای مقاوم باشد که یک کشور نتواند با محدود کردن چند ماده معدنی، صنعتی را متوقف کند.
چالشهای جدید و راهکارها
تحلیلهای اخیر نشان میدهد که تلاشهای ایالات متحده سهم چین در فرآوری جهانی عناصر نادر را از حدود ۹۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به تقریباً ۸۵ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش داده است. اما برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد که سهم چین ممکن است در سال ۲۰۳۵ به حدود ۷۰ تا ۷۳ درصد برسد. این به وضوح نشاندهنده تسلط چین در فرآوری عناصر نادر است.
چین در آوریل ۲۰۲۵ محدودیتهای صادراتی را بر چندین عنصر نادر و میدانهای مغناطیسی دائمی اعمال کرد. این محدودیتها تأمین مواد اولیه برای خودروسازان، شرکتهای هوافضا و تولیدکنندگان نیمههادیها را مختل کرد و شرکتها را مجبور به جستجوی تأمینکنندگان جایگزین کرد. همچنین، در جولای ۲۰۲۶، چین ۱۴ نهاد اروپایی را به لیست کنترل صادرات اضافه کرد.
این پیام برای صنایع غربی به وضوح مشخص است: داشتن یک معدن خارج از چین لزوماً تضمینی برای تأمین مستقل نیست. اگر ماده معدنی همچنان باید به چین برای جداسازی، تصفیه یا تولید میدانهای مغناطیسی ارسال شود، زنجیره تأمین همچنان در معرض خطر باقی میماند.
یکی از واضحترین مثالها، عنصر نادر یتریوم است که در کاربردهای هوافضایی و تولید نیمههادیها استفاده میشود. چین به عنوان تأمینکننده اصلی این عنصر، با کنترلهای سختگیرانهتر، تأمین مواد اولیه برای صنایع ایالات متحده و ژاپن را مختل کرده است.
بیشتر بخوانید: سازمان کانال سوئز: COSCO ترانزیتهای جنوب به شمال را از سر میگیرد · صنعت پوست رباتیک چین به تولید انبوه رسید
