کاهش اعتماد به منابع گاز خلیج فارس، بهویژه در پی تحولات اخیر، به پرسشهای جدی در مورد ادامه تأمین سوختهای هیدروکربنی برای بازارهای جهانی دامن زده است. در حالی که حدود ۲۰ درصد از تجارت جهانی گاز طبیعی مایع و ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز از آبراه هرمز عبور میکند، بازارهای مهمی مانند قطر و امارات به این مسیر وابستهاند. اما این اکنون سوال اصلی نیست، بلکه تصمیم خریداران در شهرهایی مانند سئول، توکیو، دهلی و فرانکفورت در مورد میزان وابستگی به گاز، موضوعی است که باید به آن پرداخت.
تأثیر بحران بر تقاضا
تجزیه و تحلیلها نشان میدهد که تقاضای گاز در اتحادیه اروپا در سال گذشته به طور میانگین ۱۶ درصد پایینتر از پنج سال پیش از جنگ اوکراین بوده است. همچنین مصرف صنعتی هرگز به طور کامل پس از کاهش قیمتهای عمدهفروشی در سال ۲۰۲۲ به سطح قبل بازنگشته است. در آسیا، جستجوی اروپا برای محمولههای گاز در آن زمان، خریداران حساس به قیمت را از بازار خارج کرد و دولتها را به بازنگری در وابستگی به گاز وارداتی واداشت.
بیشتر بخوانید: طرح ۲.۴ میلیارد دلاری بازسازی غزه مورد بررسی قرار گرفت
اختلالات کنونی نیز این نگرانی را به طرز قابل توجهی افزایش داده است. آسیبهای وارد شده به تاسیسات در راس لفان، ۱۲.۸ میلیون تن در سال از ظرفیت صادرات قطر را از بین برده است که حدود ۱۷ درصد از کل ظرفیت را تشکیل میدهد و تعمیرات آن بین سه تا پنج سال به طول خواهد انجامید.
تغییرات در استراتژیهای تامین انرژی
خریداران برای مقابله با این چالشها اقداماتی نظیر تغییر به زغالسنگ، محدود کردن تولید صنعتی و تسریع در راهاندازی مجدد نیروگاههای هستهای را در پیش گرفتهاند. این اقدامات در ابتدا به عنوان تدابیر اضطراری آغاز شدهاند، اما در صورت تکرار، میتوانند به عنوان اساس یک استراتژی بلندمدت انرژی جدید قرار گیرند. اینگونه است که کاهش اعتماد به تامین گاز میتواند به تخریب تقاضا منجر شود.
پاسخ اولیه به بحران، خرید کمتر گاز بوده و پاسخ دوم طراحی یک سیستم انرژی است که به گاز کمتری نیاز دارد. این نگرانی اکنون برای کشورهای خلیج فارس به یک بار سنگین تبدیل شده است. این بار با اثبات اینکه منطقه هنوز هم میتواند تولید کند، بسته نمیشود، بلکه با رفتار تولیدکنندگان در زمانهای بحران.
به تازگی، شرکت قطر انرژی گزارش داده است که تا پایان ژوئیه، ۳۳ محموله Spot از ایالات متحده خریداری کرده است که نسبت به چهار محموله سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که بازوی تجاری این شرکت در حال تلاش برای قرارداد با ۲ تا ۳ میلیون تن در سال از گاز طبیعی مایع ایالات متحده تا سال ۲۰۳۱ است.
علاوه بر این، شرکت آلومینیوم بحرین که اعلام فورس ماژور کرده و تولید خود را کاهش داده است، در مدت کوتاهی بین ۴۰ تا ۶۰ درصد از صادرات خود را به جده منتقل کرده است. مدیر عامل این شرکت اعلام کرده که تولید به حدود ۸۰ درصد از سطح پیش از جنگ بازگشته است.
عربستان سعودی نیز در بهار با حداکثر ظرفیت خود، خط لوله شرق-غرب خود را به ۷ میلیون بشکه در روز برای انتقال نفت به دریای سرخ و دور ماندن از هرمز رساند. پس از آنکه این خط لوله به صورت موقت متوقف شد، شرکت آرامکو به سرعت در حال ساخت یک دور برگردان برای بازگرداندن نیمی از ظرفیت خود بود.
تمامی این اقدامات قادر به جایگزینی ظرفیت عادی عبوری از هرمز نبوده و هزینههای بالایی به همراه دارد، اما تفاوت بین یک تأمینکنندهای است که متوقف میشود و یکی که همواره تلاش میکند. خریداران به یاد میسپارند کدام یک را در هنگام مذاکره در قراردادهای آینده در نظر میگیرند.
بیشتر بخوانید: افزایش ۵.۶ درصدی قیمت تولیدکنندگان صنعتی در اتحادیه اروپا · افزایش قیمت نفت پس از رد پیشنهاد آتشبس توسط ترامپ




