تردد کشتیهای کانتینری از تنگه هرمز از اول مارس تا هفتم سپتامبر ۲۰۲۶ به شدت کاهش یافته و به تنها ۲۴۰ فروند رسیده است، که نشاندهنده افتی ۹۴ درصدی نسبت به سال گذشته است. این کاهش تردد، نشاندهنده تأثیر جدی بحران هرمز بر تجارت غیرنفتی در خلیج فارس است و باعث بروز اختلالات قابل توجهی در زنجیره تأمین کالاها شده است.
افزایش هزینهها و زمان حمل و نقل
با کاهش تردد در تنگه هرمز، هزینههای حمل و نقل و بیمه به شدت افزایش یافته است. به عنوان مثال، هزینه حمل یک کانتینر ۴۰ فوتی از چین به امارات به حدود ۱۰ هزار دلار رسیده است، در حالی که این رقم پیش از بحران حدود ۱۲۵۰ دلار بود. همچنین، هزینه بیمه دریایی از حدود ۱۲۰ دلار به هزار دلار برای هر کانتینر افزایش یافته و زمان معمول انتقال کالا از چین به امارات به حدود ۶۰ روز رسیده است.
بیشتر بخوانید: ۵۴.۱% از تولید برق اتحادیه اروپا از منابع تجدیدپذیر در سهماهه دوم ۲۰۲۶
فشار بر بندر جبلعلی و تغییر مسیرهای حمل و نقل
یکی از پیامدهای عمده اختلال در تردد هرمز، فشار بر بندر جبلعلی دبی است. این بندر پیش از بحران به عنوان یکی از پرترددترین بنادر کانتینری جهان شناخته میشد و روزانه حدود ۴۰ هزار TEU جابهجا میکرد. اما با محدودیتهای تردد در هرمز، بخشی از بارهای ترانزیتی به بندر خورفکان منتقل شده است، که ظرفیت آن به مراتب کمتر از جبلعلی است. همچنین، برخی از کالاها به واسطه بنادر عمان و مسیرهای دریایی و زمینی جایگزین وارد کشورهای خلیج فارس میشوند. این تغییر مسیرها به دلیل ظرفیت محدودتر و نیاز به حمل زمینی، زمان و هزینه انتقال کالا را افزایش داده است.
شرکتهای کشتیرانی برای ایجاد مسیرهای جایگزین هزینههای قابل توجهی را متحمل شدهاند. به عنوان مثال، هاپاگ-لوید اعلام کرده است که ایجاد یک «پل زمینی» بین بنادر معادل ۵۰ میلیون دلار هزینه اضافی برای این شرکت به همراه داشته است.
راهکارهای امارات برای کاهش وابستگی به هرمز
در پی این اختلالات، کشورهای منطقه به فکر ایجاد زیرساختهای دائمیتری برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز افتادهاند. شرکت DP World که بندر جبلعلی را اداره میکند، در حال برنامهریزی برای ساخت دو پایانه بندری جدید در فجیره است، که خارج از تنگه هرمز قرار دارد. این پروژه بخشی از تلاش امارات برای متنوع کردن مسیرهای تجاری و کاهش آسیبپذیری در برابر اختلالات بالقوه است.
با این حال، تا زمان تکمیل زیرساختهای جدید، شرکتهای فعال در امارات همچنان با افزایش هزینهها و زمان حمل و نقل مواجه خواهند بود. فعالان اقتصادی در دبی تأکید کردهاند که تا زمانی که تردد در تنگه هرمز محدود باشد، کسبوکارها ناگزیر به کاهش فعالیتهای خود خواهند بود.
تأثیر بحران بر صادرات گاز طبیعی مایع
علاوه بر تأثیر بر تجارت کالا، صادرات گاز طبیعی مایع قطر نیز تحت تأثیر این بحران قرار گرفته است. قطر که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان LNG جهان است، با اختلالات شدیدی در صادرات گاز خود مواجه شده و این موضوع میتواند بر عرضه جهانی LNG تأثیرگذار باشد. با توجه به اینکه قطر پیش از بحران حدود یکپنجم عرضه جهانی LNG را تأمین میکرد، این اختلالات پیامدهای جدی برای بازار انرژی جهانی به همراه خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: نرخ بهره اصلی وامها در چین ثابت ماند · تأثیر تنشهای منطقهای بر پروازها و حمل و نقل در امارات
